Korte geschiedenis
Ongeveer 120 jaar geleden is de eerste (op gelijkstroom werkende)
elektrische lamp door Thomas Edison ontstoken. Rond die periode ontwikkelde
Nicola Tesla het wisselstroomsysteem waarbij 60 keer per seconde de + en -
veranderden (60 Hertz, laagfrequent).
Een paar jaar na de uitvinding van Edison ontdekte Heinrich Hertz de
draadloze overdracht van elektrische energie. Dit was het begin van de
elektromagnetische golven (hoogfrequent) die men voor allerlei zenders kon
gebruiken.
In de afgelopen decennia is er een
extreme groei geweest van zowel laagfrequente velden (vrijwel alle
elektrische apparatuur in huis, hoogspanningsleidingen, etc.) als
hoogfrequente straling (Radio, TV, mobiele telefoons, etc.).
Op basis van het aantal golven per seconde ("Hertz") zijn er namen gegeven
aan de velden. De golflengte laat zich met de formule [Lichtsnelheid] /
[Frequentie] uit de frequentie berekenen. De snelheid van de golven is
altijd lichtsnelheid (300.000 km/seconde).
| Frequenties,
golflengtes, naam en toepassingsgebied |
| Frequentie: |
Golflengte: |
Naam
/ Toepassingsgebied: |
| 3 Hz-30 Hz |
100.000 km - 10.000 km |
ULF (Ultra Low Frequency) |
| 30 Hz-300 Hz |
10.000 km - 1.000 km |
ELF (Extreme Low Frequency) |
| 300 Hz-3 KHz |
1.000 km - 100 km |
VF (Voice Frequency) |
| 3 KHz-30 KHz |
100 km - 10 km |
VLF (Very Low Frequency) |
| 30 KHz-300 KHz |
10 km - 1 km |
LF (Low Frequency) |
| 300 KHz-3 MHz |
1 km - 100 m |
MF (Medium Frequency) |
| 3 MHz-30 MHz |
100 m - 10 m |
HF (High Frequency) |
| 30 MHz-300 MHz |
10 m - 1 m |
VHF (Very High Frequency) |
| 300 MHz-3 GHz |
1 m - 10 cm |
UHF (Ultra High Frequency) |
| 3 GHz - 30 GHz |
10 cm - 1 cm |
SHF (Super High Frequency) |
| 30 GHz- 300 GHz |
1 cm - 1 mm |
EHF (Extreme High Frequency) |
Uitleg: 1 KHz = 1000 Hz, 1 MHz
= 1.000.000 Hz, 1 GHz = 1.000.000.000 Hz
|
De vijf hoofdvormen van EM
velden waar wij dagelijks aan blootgesteld worden zijn:
Statische velden:
Laagfrequente velden:
Hoogfrequente velden:
Uitleg van de vijf hoofdvormen
EM velden:
1) Statisch elektrisch
veld
Deze velden ontstaan door elektrostatisch geladen synthetische materialen,
kunststof oppervlakten en beeldschermen maar ook door natuurlijke materialen
zoals wol, kattenhaar, etc. Deze velden
zetten het lichaam onder spanning en het lichaam ontlaadt zich vanaf
ongeveer 2000 volt door zichtbare vonken en voelbare schokken aan b.v. de
vingers. Ze provoceren inwendige kunstmatige ladingen, stromen en spanning. Natuurlijke
velden hebben een korte ontladingstijd en
een positieve lading, kunstmatige een negatieve lading en een lange
ontladingstijd of ontladen zich nooit.
Kleinionen zijn elektrisch geladen moleculen in de ademlucht. In de natuur
is het hoge aantal kleinionen harmonisch opgedeeld in ongeveer gelijke
delen positieve en negatieve. Dit is ook het streven voor het binnenklimaat. De biologisch zeer
belangrijke kleinionen noemt men ook wel "Luchtionen". In doorsnee vindt men
buiten in de onbelaste natuur 1000 luchtionen per kubieke centimeter.
Vooral elektrostatische ladingen van kunststofoppervlakten, kunststof
vloerbedekking en huisstof zijn de meest erge luchtionen rovers. Daarna
komen de elektrische wisselvelden van diverse bronnen en een slechte
beluchting. Aan statische ladingen is tot nu toe te weinig aandacht
geschonken door de wetenschap, ondanks dat zij onze gezonde ademlucht
drastisch van zijn natuurlijke eigenschappen berooft. Ook is verkeerde
luchtionisatie een van de belangrijkste oorzaken van wat men het "sick
building syndrome" noemt (een gebouw waar mensen zich niet lekker of zelfs
ziek voelen).
naar boven
2) Statisch Magneetveld
Een voorbeeld van een statisch magneetveld is onze aarde. Met een kompas
kan men het noorden vaststellen. De negatieve (-) punt van de kompasnaald
wordt door het noorden (+) aangetrokken. Dit betekent, dat ongelijke
polariteiten (+ en -) elkaar aantrekken en dat de kompasnaald zich richt
naar de veldlijnen van het aardmagnetisch veld.
Gelijke polariteiten stoten elkaar af , zoals bij een magneetzweefbaan, die
zweeft op het magneetveld van gelijkpolige magneten.
De veldlijnen van onze aarde kan men vergelijken met die van een
staafmagneet. Deze magnetische
veldlijnen zijn gesloten lijnen en de kompasnaald geeft hun richting aan.
Ook gelijkstroom geeft een magneetveld, waar het kompas zich naar richt.
Dit kan men in Nederland zien langs tram- en spoorlijnen of zelfs bij
batterijen wanneer men de + of – van de batterij bij het kompas brengt.
naar boven
3) Elektrisch wisselveld
Elektrische wisselvelden ontstaan door wisselspanningen in installaties,
leidingen, apparaten etc. Men meet de elektrische veldsterkte in Volt per
meter (V/m).
Deze velden zetten het lichaam van een mens die in het veld is onder spanning en veroorzaken inwendige
kunstmatige stromen, ladingsomkeringen en irritatie van de zenuwen. Dit veld
ontstaat bij alle snoeren, kabels en leidingen, wanneer deze aan het
lichtnet aangesloten zijn, ook wanneer er geen stroom gebruikt wordt. Dit
geldt ook voor alle aangesloten apparaten, schakelaars, lampen en
stopcontacten wanneer er geen tegenmaatregelen genomen zijn. Zij allen
versterken het elektrische veld. Ook kunnen
zelfs wanden en plafonds waarin leidingen lopen "aankoppelen" en over een
groot oppervlak een elektrisch veld uitstralen.
naar boven
4) Magnetisch wisselveld
Magnetische wisselvelden ontstaan door elektrische stromen in leidingen,
installaties, apparaten en transformatoren. Omdat ze over het algemeen met
50 Hz werken, noemt men het laagfrequente velden. De veldsterkte geeft men
aan in ampère per meter (A/m) en de stroomdichtheid meet men in Tesla. In
een dergelijk veld worden in het lichaam kunstmatige stromen geïnduceerd en
elektrische spanningen opgewekt. Het biologische risico stijgt sterk met de
frequentie en de veldsterkte, met andere woorden zowel een sterker veld als
een hogere frequenti
e verhoogd de kans op gezondheidsklachten.
naar boven
5) Elektromagnetische straling
Technische elektromagnetische golven zijn nu alom tegenwoordig. Ze worden
veroorzaakt door allerlei zenders: radio, televisie, mobiele telefonie,
satellieten, radar en huishoudelijke apparaten zoals magnetron, PC
monitoren, mobieltjes, babyfoon, snoerloze telefoons (DECT) en dergelijke.
Hoogfrequent begint bij +- 100KHz tot ongeveer 300 GHz. Men meet de
stralingsdichtheid in microwatt per vierkante centimeter en de
veldsterkte in volt per meter (V/m).
Daarnaast kijkt men naar de frequentie en modulatie (hierover meer op de
pagina EM velden en gezondheid). Hoogfrequente straling wekt in de
biologische levensvormen, waaronder de mens, warmte op ("thermische
effecten"). Daarnaast ontstaan
ook "niet thermische effecten", mede veroorzaakt door de pulsmodulatie van GSM
telefoons en masten.
De zogenaamde SAR-waarden van mobieltjes zijn zeker belangrijke maar richten
zich uitsluitend op de thermische effecten. Voor de niet-thermische effecten
zijn er vrijwel geen regels hoewel steeds vaker uit onderzoek blijkt dat het
goed mogelijk is dat juist deze verantwoordelijk zijn voor tal van
aandoeningen tot en met doorbreken van de bloed-hersen barrière en
aantasting van de DNA en kanker.
naar boven |